Debaty sejmoweXI Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie składki na powszechne ubezpieczenie zdrowotne opłacanej przez emerytów i rencistów prowadzących działalność gospodarczą

   Szanowny Panie Pośle! W Związku z otrzymaną interpelacją uprzejmie odpowiadam panu posłowi na pytanie postawione w interpelacji.    1. Czy aktualnie obowiązująca regulacja w tym zakresie istotnie zakłada ograniczenie działalności gospodarczej prowadzonej w wąskim zakresie czy też stanem postulowanym jest odprowadzanie składki na powszechne ubezpieczenie zdrowotne przez wskazane podmioty proporcjonalnie do uzyskiwanych przez nie przychodów?    W sprawie składki na ubezpieczenie zdrowotne, jaką w myśl przepisów ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym będą zobowiązani płacić emeryci i renciści, którzy ponadto mają zarejestrowaną działalność gospodarczą, uprzejmie informuję, że zgodnie z zasadą solidaryzmu społecznego, zapisaną w art. 1a ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (DzU nr 28, poz. 153 z późn. zm.) wysokość składki została uzależniona od poziomu wynagrodzenia każdego ubezpieczonego, natomiast otrzymanie świadczeń zdrowotnych warunkowane jest jedynie potrzebami zdrowotnymi ubezpieczonych.    W świetle obowiązujących przepisów ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym brak jest podstaw do ˝zwolnienia˝ osób posiadających kilka źródeł przychodu (dla których ustalona jest podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne zgodnie z art. 21) od odprowadzania składki na ubezpieczenie zdrowotne od każdego z tych źródeł (art. 22). Pragnę ponownie podkreślić, iż jedną z naczelnych zasad przyświecających twórcom ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym w trakcie prac legislacyjnych była zasada solidaryzmu społecznego.    Pragnę jednocześnie zwrócić uwagę, że nie wydaje się zasadne stwierdzenie, iż bezpośrednim skutkiem wprowadzenia obowiązku opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne z każdego źródła spowoduje nieoczekiwane rozszerzenie ˝szarej strefy˝. Podmioty prowadzące działalność gospodarczą będą w stanie określić, czy dana działalność jest opłacalna czy też nie. W przypadku czasowych trudności danego podmiotu istnieje możliwość zawieszenia działalności gospodarczej, co skutkuje ustaniem płacenia składki na ubezpieczenie zdrowotne (konieczność wyrejestrowania z ZUS na czas zawieszenia).    Należy podkreślić, że składka na ubezpieczenie zdrowotne nie może być traktowana jako ˝dodatkowa˝ danina publiczna, ponieważ jest ona potrącana przez podatnika z zaliczki na podatek dochodowy - w związku z tym nie można twierdzić, że zwiększa ona koszty prowadzonej działalności gospodarczej.    Nie można zgodzić się z twierdzeniem, że część społeczeństwa ponosi większe nakłady uwarunkowane ilością składek i ich wysokością. Składka jest w pierwszej kolejności odliczana od zaliczki na podatek dochodowy i nie stanowi generalnie dodatkowego ukrytego podatku. Ustawa o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym wprowadziła zasadę (art. 30 ust. 1 i 2 oraz art. 160), iż składka na powszechne ubezpieczenie zdrowotne podlega odliczeniu od:    - podatku dochodowego od osób fizycznych obliczonego według skali podatkowej określonej w art. 27 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych,    - zryczałtowanego podatku dochodowego opłacanego w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych i karty podatkowej oraz przychodów osób duchownych.    Zasada ta została zachowana przy kolejnych nowelizacjach ustawy i nadal obowiązuje. Została ona odpowiednio uwzględniona w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Zatem z odliczenia składki korzystają wszyscy ubezpieczeni, u których wystąpi zaliczka na podatek (co najmniej w wysokości opłacanej składki). Natomiast nie korzystają z odliczenia ubezpieczeni, u których podatek nie wystąpi, lub nie korzystają w pełnej wysokości w przypadku, gdy podatek jest niższy od składki.    Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej widzi konieczność i przewiduje w najbliższym czasie zmiany ustawy także w części dotyczącej możliwości obniżenia składki w sytuacji, gdy podatnik nie osiąga dochodów podlegających opodatkowaniu. Nowelizacja ustawy będzie zmierzać do wyeliminowania takich przypadków, w których brak możliwości odliczenia składki od podatku stanowiłby istotne dodatkowe obciążenie ubezpieczonego.    Minister    Teresa Kamińska    Warszawa, dnia 24 marca 1999 r.