Debaty sejmoweXI Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie wysokości waloryzacji płac dla pracowników szkół nie będących nauczycielami

   W odpowiedzi na interpelację pana posła Wiktora Osika z dnia 3 czerwca 1998 r. dotyczącą waloryzacji płac pracowników nie będących nauczycielami zatrudnionych w szkołach i placówkach woj. siedleckiego uprzejmie wyjaśniam, co następuje:    Podwyżkę płac dla pracowników oświaty od dnia 1 kwietnia 1998 r. skalkulowano i wprowadzono w oparciu o dane formularza statystycznego EN-3 określającego faktyczne zatrudnienie w szkołach i placówkach prowadzonych przez wojewodów w skali kraju na 180 147 osób (w tym nauczycieli - 126 066 i nienauczycieli - 54 081 osób). Przyjęte warunki wprowadzenia podwyżki wynagrodzeń przewidywały wzrost wynagrodzeń zasadniczych nauczycieli o 12,7% oraz dodatków określonych w stawkach kwotowych i wynagrodzeń dodatkowych o 10%. Za podstawę wzrostu stawek, zgodnie z sugestiami NIK, przyjęto wykazywane w sprawozdawczości faktyczne zatrudnienie niższe o 4373 osoby w stosunku do przyznanych etatów kalkulacyjnych (184 520) oraz korektę godzin ponadwymiarowych. W oparciu o powyższe założenia prognozowany wzrost wynagrodzeń powinien ukształtować się w wysokości 99,9 zł na jeden etat faktyczny, w tym 111 zł dla nauczycieli i 74 dla nienauczycieli.    Z wstępnych wyników analizy dokonanej na podstawie przeprowadzonego w kuratoriach oświaty w maju i na początku czerwca rozliczenia skutków wprowadzenia podwyżek wynagrodzeń wynika, że we wszystkich składnikach wynagrodzenia, w tym nieperiodycznych wymagalnych do końca roku kalendarzowego, podwyżka dla nauczycieli wyniosła 134,35 zł w skali kraju średnio na jednego zatrudnionego, tj. o ok. 23 zł więcej niż zakładano, podnosząc wykazywane w rozliczeniach średnie wynagrodzenia przed podwyżką z 1070,10 zł do 1204,45 zł (z wypłatami nieperiodycznymi). W przypadku woj. siedleckiego podwyżka wyniosła 135,31 zł, w stosunku do wynagrodzeń przed podwyżką - 1090,51 i po podwyżce - 1225,82 zł, zatem podwyżka dotyczyła uposażeń nauczycieli średnio o 20 zł miesięcznie wyższych niż średnio w skali kraju.    Z analizy wspomnianych już rozliczeń skutków wprowadzenia podwyżek wynagrodzeń wynika, że podwyżkę zrealizowano w skali kraju w warunkach wyższego zatrudnienia nauczycieli i nieznanej jeszcze skali wzrostu zatrudnienia nienauczycieli. Wobec wciąż utrzymującego się wyżu demograficznego, skutkującego wzrostem zadań oświatowych, nie potwierdziły się prognozy dotyczące spadku godzin ponadwymiarowych. Stąd też, wobec obligatoryjności podwyżek nauczycieli, w zależności od wahań w zakresie tych wskaźników, w podziale na poszczególne województwa, przekazane środki mogły stać się niewystarczające dla grupy pracowników niepedagogicznych.    W istocie jednak najpoważniejszym czynnikiem różnicującym poszczególne województwa w wysokości środków na podwyżki wynagrodzeń stała się realizacja planu wynagrodzeń za 1997 r. Przyjęta dwa lata temu w porozumienu z wojewodami formuła podziału środków na podwyżki pracowników oświaty przewiduje rozdział środków w oparciu o jednolity wskaźnik procentowy, w stosunku do wyznaczonego ustawą budżetową planu wynagrodzeń osobowych, dla każdego województwa. W rzeczywistości więc środkami na podwyżki wynagrodzeń w wysokości zbliżonej do założeń prognostycznych dysponują te województwa, które legitymują się minimalnym bądź żadnym przekroczeniem planu wynagrodzeń i zatrudnienia w roku 1997. Nie stało się to jednak udziałem woj. siedleckiego. Piąte miejsce w kraju, z 6,02% (wykonanie wynagrodzeń w dziale 79 budżetu wojewody według sprawozdania Rb-70) przekroczeniem planu, m.in. sprawiło, że wystąpiły tu szczególne trudności ze zbilansowaniem podwyżki wynagrodzeń.    Powyższa ocena skutków wprowadzenia podwyżek wynagrodzeń i określenie zachodzących prawidłowości było możliwe dopiero po otrzymaniu w połowie czerwca sprawozdań ze wszystkich województw, ich analizie i weryfikacji. Jednakże jeszcze przed jej ostatecznymi rezultatami podjąłem decyzję o uruchomieniu w uzasadnionych przypadkach działań osłonowych. Mając na uwadze dobro wszystkich pracowników oświaty, już po otrzymaniu pierwszych sygnałów z wybranych województw o niższych niż planowane podwyżkach wynagrodzeń dla pracowników niepedagogicznych, wystąpiłem do wojewodów (w tym do wojewody siedleckiego) pismem z dnia 23 kwietnia br. z prośbą o wypłatę, zaliczkowo (do czasu ostatecznej analizy skutków podwyżek), średnio po 50 zł na jednego pracownika niepedagogicznego.    16 czerwca br. na spotkaniu z kuratorami oświaty przedstawiłem wstępną analizę skutków wprowadzenia podwyżek wynagrodzeń oraz wskazałem możliwe rozwiązania w kwestii waloryzacji wynagrodzeń dla nienauczycieli, w tym w razie wystąpienia szczególnie trudnej sytuacji również w oparciu o ścisłą współpracę z Ministerstwem Edukacji Narodowej.    19 czerwca, wskazując przyczyny wystąpienia trudności w zbilansowaniu środków na wynagrodzenia oraz sposoby ich przezwyciężenia, zwróciłem się do wojewodów z apelem m.in. o ostateczne i formalne uregulowanie sytuacji pracowników niepedagogicznych, w tym o podpisanie i wręczenie nowych angaży płacowych przewidujących podwyżkę wynagrodzeń w wysokości nie mniejszej niż 50 zł na jednego pracownika.    Mam nadzieję, że podjęte przeze mnie działania pozwolą wyeliminować pojawiające się dysproporcje w wysokości podwyżek dla pracowników niepedagogicznych oraz zapewnią wzrost wynagrodzeń nawiązujący do założeń prognostycznych. Jednocześnie zapewniam, że podejmuję obecnie szereg inicjatyw, w tym związanych z reformą edukacji, które, jak wierzę, ostatecznie wyeliminują w przyszłości możliwość jednoczesnego wystąpienia przedstawionych powyżej zależności.    Minister    Mirosław Handke    Warszawa, dnia 23 czerwca 1998 r.