Odpowiedź na interpelację w sprawie uproszczenia i przyspieszenia rozpatrywania spraw sądowych oraz zwiększenia skuteczności egzekucji orzeczeń sądowych

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na pismo pana marszałka z dnia 15 lutego 2002 r. nr SPS-0202-591/02, uprzejmie przedstawiam stanowisko dotyczące interpelacji pana posła Adama Stanisława Szejnfelda w sprawie uproszczenia i przyspieszenia rozpatrywania spraw sądowych oraz zwiększenia skuteczności egzekucji orzeczeń sądowych.    W celu poprawy sprawności postępowań sądowych w sprawach karnych w nowym Kodeksie postępowania karnego przyjęte zostały takie rozwiązania, jak skazanie bez rozprawy (art. 335 K.p.k.), dobrowolne poddanie się karze (art. 387 K.p.k.), możliwość ograniczenia postępowania dowodowego (art. 388 K.p.k.) czy też przepisy dotyczące postępowania nakazowego i uproszczonego, a w tym zwłaszcza art. 479 K.p.k., dający możliwość prowadzenia postępowania mimo niestawiennictwa oskarżonego, o ile był prawidłowo zawiadomiony. Z tych rozwiązań sądy korzystają coraz częściej, co powoduje, że sprawność postępowania sądowego zaczyna się poprawiać. Z danych statystycznych wynika bowiem, że w 2001 r. zmieniło się na lepsze wiele wskaźników sprawności postępowania sądowego.    Na poprawę wyników pracy sądów w sprawach karnych - poza korzystaniem przez sądy z wymienionych wyżej rozwiązań i działaniami organizacyjnymi, jak np. utworzenie w większości sądów rejonowych wydziałów cywilno-karnych, które następnie przekształcone zostały w wydziały grodzkie (rozporządzenie ministra sprawiedliwości z dnia 26.IX.2001 r., DzU nr 106, poz. 1160), w których rozpoznawane są sprawy o lżejszym ciężarze gatunkowym - miały wpływ również działania nadzorcze Ministerstwa Sprawiedliwości i prezesów sądów.    Z inicjatywy ministra sprawiedliwości w DzU nr 62, poz. 717 z 2000 r. wśród opublikowanych zmian przepisów Kodeksu postępowania karnego znalazła się również zmiana przepisów wprowadzających K.p.k., która daje możliwość przekazania przez sąd apelacyjny - na wniosek zainteresowanego sądu - sprawy zagrożonej przedawnieniem do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.    Prezydencki projekt ustawy Kodeks postępowania karnego proponuje dalsze zmiany zmierzające do usprawnienia procedury w sprawach karnych. Rozszerzony ma być krąg spraw, w których możliwe będzie skazanie bez rozprawy. Rozwiązaniem, które poprawi sprawność postępowania, ma też być możliwość przekazania przez sąd apelacyjny, na wniosek sądu rejonowego, sprawy szczególnie zawiłej lub o szczególnej wadze, do rozpoznania sądowi okręgowemu jako sądowi pierwszej instancji.    Minister sprawiedliwości powołał zespół do opracowania projektu ustawy o zmianie Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. Zespół ten przygotowuje aktualnie projekt zmian przepisów wymienionego kodeksu, zmierzających do usprawnienia rozpoznawania spraw o wykroczenia przez sądy. Podstawą przygotowywanych zmian będą propozycje nadesłane przez prezesów sądów apelacyjnych oraz zgłoszone przez inne podmioty. Zakończenie prac nad tym projektem przewiduje się w terminie do dnia 31 maja 2002 r.    Postulat uproszczenia i przyspieszenia spraw sądowych jest realizowany od kilku lat, dowodem czego jest uchwalenie przez Sejm RP ustawy z dnia 24 maja 2000 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego, ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz ustawy o komornikach sądowych i egzekucji (DzU nr 48, poz. 554).    Wymienionym aktem prawnym od dnia 1 lipca 2000 r. podwyższona została z 15 000 zł do 30 000 zł kwota decydująca o właściwości rzeczowej sądów okręgowych (art. 17 pkt 4 K.p.c.), wprowadzono zapis poszerzający sposoby dokonywania przez sądy doręczeń (art. 131 § 1 i 3 K.p.c.), wprowadzono zapis rozszerzający uprawnienia przewodniczącego w badaniu sprawy przed wyznaczeniem rozprawy (art. 201 i art. 207 § 3 K.p.c.), częściowo zmieniono przepisy odnoszące się do postępowania apelacyjnego (art. 368, 378 i 386 § 4 K.p.c.) oraz postępowania w sprawach gospodarczych (art. 47912 i 47914 K.p.c.), zmieniono przepisy normujące postępowanie nakazowe i upominawcze, które objęte zostały również właściwością sądów okręgowych (art. 4841 i nast. K.p.c.), wprowadzono w sądach rejonowych postępowanie uproszczone (art. 5051 i następne K.p.c.) w sprawach o roszczenia wynikające z umów, jeżeli wartość przedmiotu sporu nie przekracza 5 tys. zł, a w sprawach o roszczenia wynikające z rękojmi lub gwarancji jakości, jeżeli wartość przedmiotu umowy nie przekracza tej kwoty, zapłatę czynszu najmu lokali mieszkalnych i opłat obciążających najemcę oraz opłat z tytułu korzystania z lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej bez względu na wartość przedmiotu sporu.    Nadto wprowadzono obowiązek stosowania urzędowych formularzy w przypadku pozwów, w których powód będący usługodawcą lub sprzedawcą dochodzi roszczeń wynikających z umów o: świadczenie usług pocztowych i telekomunikacyjnych, przewóz osób i bagażu w komunikacji masowej, dostarczanie energii elektrycznej, gazu i oleju opałowego, dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków, wywóz nieczystości, dostarczanie energii cieplnej (art. 1871 K.p.c.), a także wprowadzono obowiązek stosowania urzędowych formularzy w przypadku zarzutów od nakazu zapłaty (art. 493 § 2 K.p.c.) czy sprzeciwu od nakazu zapłaty (art. 503 § 2 K.p.c.), gdy pozew wniesiono na takim formularzu.    Natomiast od dnia 1 października 2000 r. na mocy wymienionego na wstępie aktu prawnego obowiązuje norma, w myśl której jeżeli przepis szczególny tak stanowi, pisma procesowe wnosi się na urzędowych formularzach lub na elektronicznych nośnikach informatycznych (art. 125 § 2 K.p.c.) oraz norma, w myśl której pozew, odpowiedź na pozew, sprzeciw od wyroku zaocznego i pismo zawierające wnioski dowodowe wnoszone w postępowaniu uproszczonym winny być sporządzone na urzędowym formularzu (art. 5052 K.p.c.).    W wykonaniu art. 125 § 3 K.p.c. minister sprawiedliwości wydał rozporządzenie z dnia 20 września 2000 r. z mocą obowiązującą od dnia 1 października 2000 r. w sprawie określenia wzorów i sposobu udostępniania stronom urzędowych formularzy pism procesowych w postępowaniu cywilnym (DzU nr 81, poz. 911). Ustalone zostały wzory formularzy pism procesowych, takich jak: pozew w postępowaniu uproszczonym, pozew w postępowaniu cywilnym, odpowiedź na pozew w postępowaniu uproszczonym, sprzeciw od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym, sprzeciw od wyroku zaocznego w postępowaniu uproszczonym, zarzuty od nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym, wnioski dowodowe, załącznik do pism procesowych, załącznik uzupełniający do pozwu z wnioskiem o zabezpieczenie powództwa.    Sprawniejsze miało być także takie postępowanie, w którym - zgodnie z art. 1301 § 1 K.p.c. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 października 2000 r. - jeżeli pismo procesowe, które powinno być wniesione na urzędowym formularzu, nie zostało wniesione na takim formularzu, formularz został nieprawidłowo wypełniony albo nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania innych warunków formalnych, przewodniczący zwraca stronie pismo bez wzywania do jego poprawienia lub uzupełnienia. Sprzeciw od wyroku zaocznego, zarzuty od nakazu zapłaty lub sprzeciw od nakazu zapłaty sąd odrzuca. Zgodnie zaś z § 2 art. 1301 K.p.c. paragraf poprzedzający stosuje się odpowiednio do pism, które powinny być wniesione na elektronicznych nośnikach informatycznych.    Stwierdzić jednak należy, iż założenie udoskonalenia powyższej procedury i odpowiednie w tym względzie unormowania zostały zakwestionowane jako niekonstytucyjne. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 12 marca 2002 r., sygn. akt P 9/01, orzekł, iż wspomniany art. 1301 § 1 K.p.c. jest niezgodny z art. 32 ust. 1, art. 45 ust. 1 i art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz z art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (DzU z 1993 r. nr 61, poz. 284, ze zm.), jak też orzekł, iż cytowane rozporządzenie ministra sprawiedliwości z dnia 20 września 2000 r. w sprawie określenia wzorów i sposobu udostępniania stronom urzędowych formularzy pism w postępowaniu cywilnym (DzU nr 81, poz. 911) jest niezgodne z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.    Trybunał Konstytucyjny w ww. wyroku na podstawie art. 190 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ustalił, że utrata mocy obowiązującej powołanego wyżej rozporządzenia ministra sprawiedliwości z dnia 20 września 2000 r. w sprawie określenia wzorów i sposobu udostępniania stronom urzędowych formularzy pism procesowych w postępowaniu cywilnym nastąpi z dniem 30 czerwca 2002 r.    Od dnia 1 stycznia 2001 r. funkcjonuje Krajowy Rejestr Sądowy, obejmujący rejestr przedsiębiorców, rejestr stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz publicznych zakładów opieki zdrowotnej, jak też rejestr dłużników niewypłacalnych. Rejestr prowadzą w systemie informatycznym sądy rejonowe - gospodarcze.    Wniosek o wpis do rejestru składa się na urzędowym formularzu. Wzory urzędowych formularzy wniosków o wpis do Krajowego Rejestru Sądowego (jest ich kilkadziesiąt) oraz sposób i miejsce ich udostępniania określone zostały w rozporządzeniu ministra sprawiedliwości z dnia 21 grudnia 2000 r. (DzU nr 118, poz. 1247). I tutaj elementem usprawnienia (przyspieszenia) postępowania jest zwracanie wniosków bez wzywania do uzupełnienia braków w przypadku, gdy wniosek złożony został bez opłaty lub nieprawidłowo wypełniony (art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym - tekst jednolity: DzU nr 17 z 2001 r., poz. 209, ze zm.).    Zinformatyzowanie od 1 stycznia 2001 r. wydziałów Krajowego Rejestru Sądowego i całkowite znowelizowanie przepisów proceduralnych i materialnych stosowanych w ww. wydziałach spowodowało trudności, które w pierwszym roku funkcjonowania Krajowego Rejestru Sądowego wpłynęły również na tempo odpowiednich postępowań. Trudności te uznać należy za opanowane, w celu zaś poprawy sytuacji zwiększona została kadra orzeczników (sędziów i referendarzy), którzy odbywają szkolenia przeprowadzone przez Departament Centrum Ogólnopolskich Rejestrów Sądowych i Informatyzacji Resortu. Także Departament Sądów i Notariatu kontrolował i kontroluje w poszczególnych wydziałach Krajowego Rejestru Sądowego sprawność wdrażania systemu informatycznego, a w przypadku pojawiających się problemów - dąży do ich usunięcia.    Przeprowadzane są również z udziałem prezesów sądów apelacyjnych i okręgowych oraz wizytatorów do spraw gospodarczych narady szkoleniowe, np. w Popowie w dniach 22-23 marca 2001 r. czy w Jastrzębiej Górze w marcu 2002 r., na temat funkcjonowania Krajowego Rejestru Sądowego.    Z dniem 1 października 2001 r. weszła w życie ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (DzU z 2001 r. nr 98, poz. 1070, ze zm.). Ustawa ta dała podstawę do utworzenia w sądach rejonowych funkcjonujących w mieście, będących siedzibą sądu okręgowego - sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych do spraw z zakresu prawa pracy oraz spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych należących do właściwości sądów rejonowych w tym samym okręgu sądowym (art. 11 § 2 usp.).    Stosowne przepisy wykonawcze zostały zamieszczone w rozporządzeniu ministra sprawiedliwości z dnia 26 września 2001 r. w sprawie utworzenia sądów pracy i sądów ubezpieczeń społecznych (DzU z 2001 r. nr 106, poz. 1161). Rozporządzenie weszło w życie z dniem 1 października 2001 r. i wymienia wszystkie sądy okręgowe i rejonowe, w których funkcjonują wydziały pracy i ubezpieczeń społecznych.    Do właściwości sądów rejonowych, zgodnie z art. 4778 K.p.c., zostały przekazane następujące sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych:    - o zasiłek chorobowy, wyrównawczy, opiekuńczy, macierzyński, porodowy, wychowawczy, pogrzebowy i rodzinny,    - o świadczenie rehabilitacyjne,    - o odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy w gospodarstwie rolnym, wypadku w drodze do pracy lub z pracy, wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, wypadku lub choroby zawodowej pozostającej w związku ze służbą wojskową w Policji, w Urzędzie Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Służbie Więziennej, Państwowej Straży Pożarnej i Służbie Celnej,    - o ustalenie stopnia niesprawności,    - o prawo do świadczeń zdrowotnych z powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego,    - o świadczenia z tytułu funduszu alimentacyjnego.    Wprowadzone zmiany spowodują, że sądy okręgowe - sądy pracy i ubezpieczeń społecznych w ramach swej właściwości rzeczowej będą rozpoznawały sprawy o skomplikowanym stanie faktycznym i prawnym, natomiast sprawy nieodznaczające się wysokim stopniem złożoności będą załatwiane przez sądy rejonowe.    Przekazanie do właściwości rzeczowej sądów rejonowych ok. 15% dotychczasowego wpływu spraw trafiających do sądów okręgowych - sądów pracy i ubezpieczeń społecznych poprawi sprawność postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych i ułatwi obywatelom dostęp do sądu.    Kolejną zmianą legislacyjną, która ma przyspieszyć rozpoznawanie przez sądy powszechne tej kategorii spraw, jest aktualnie projektowana ustawa o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego, ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej, zatrudnieniu osób niepełnosprawnych oraz ustawy Kodeks pracy. Przewiduje się, że projektowane zmiany wejdą w życie z dniem 1 stycznia 2003 r.    Najistotniejsze propozycje zawarte w tej ustawie sprowadzają się do rozszerzenia właściwości rzeczowej sądów rejonowych - sądów pracy i ubezpieczeń społecznych o sprawy dotyczące zgłaszania do ubezpieczenia, ustalania składki na ubezpieczenia, poboru składki oraz umarzania należności z tytułu składek (art. 4778 K.p.c.).    Projekt wprowadza również zmiany dotyczące kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych w części obejmującej wydatki.    W dotychczasowym stanie prawnym wydatki związane z czynnościami podejmowanymi w toku postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych ponosi skarb państwa (art. 463 § 3 K.p.c.). Proponowana ustawa dokonuje ujednolicenia zasad ponoszenia wydatków w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych przez wprowadzenie analogicznych rozwiązań jak w sprawach z zakresu prawa pracy.    Należy bowiem zauważyć, że po reformie systemu ubezpieczeń społecznych Zakład Ubezpieczeń Społecznych stał się odrębną od skarbu państwa osobą prawną. Zmianie uległy również sposoby finansowania tego podmiotu. Ponadto do kategorii spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych zostały zaliczone sprawy związane z prowadzeniem przez pewne organy, tj. kasy chorych czy też fundusze emerytalne, działalności komercyjnej.    W tej sytuacji finansowanie przez skarb państwa w obecnym stanie prawnym wydatków ponoszonych przez sądy w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie znajduje uzasadnienia. W istocie rzeczy dalsze finansowanie tych wydatków przez sądy stanowi koszt funkcjonowania nowego systemu ubezpieczeń.    Potrzeba zmiany przepisów o kosztach w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych wynika z tego, że ok. 56% spraw wpływających w 2000 r. do sądów okręgowych - sądów pracy i ubezpieczeń społecznych były to sprawy, w których konieczne było finansowanie przez sądy kosztów dowodu z opinii biegłych. W 1999 r. wydatki ponoszone w sądach pracy i ubezpieczeń społecznych wyniosły 26 852 395 zł, a z danych za 2000 r. wynika, że koszty te nadal rosły. Należy także zauważyć, że brak finansowej odpowiedzialności za wynik postępowania wzmaga postawy roszczeniowe stron.    Aktualnie trwają prace nad projektem ustawy o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw. Ustawa ta dokonuje zmian przede wszystkim w zakresie postępowania zabezpieczającego i egzekucyjnego, a ponadto części pierwszej kodeksu.    W zakresie postępowania zabezpieczającego zmiany te mają zapewnić udzielenie natychmiastowej i tymczasowej ochrony prawnej wszystkim zainteresowanym podmiotom (nie tylko powodowi czy wnioskodawcy w postępowaniu nieprocesowym). Ponadto zabezpieczenie ma być dopuszczalne we wszystkich rodzajach postępowań cywilnych, bez względu na tryb ich rozpoznawania czy późniejszą możliwość wykonania zapadłych w sprawie orzeczeń. Postępowanie to w nowym kształcie ma ułatwiać zaspokojenie roszczeń osób uprawnionych.    W zakresie postępowania egzekucyjnego zmiany mają ułatwić i przyspieszyć uzyskanie klauzuli wykonalności, jak również rozszerzają pojęcie tytułu wykonawczego. Ponadto wyraźnemu skróceniu ulegnie postępowanie o wyjawienie majątku. Zmiana ta wprowadza również nowe sposoby egzekucji - egzekucję przez sprzedaż przedsiębiorstwa lub gospodarstwa rolnego i uproszczoną egzekucję z nieruchomości, które mają umożliwić szybsze i pewniejsze zaspokojenie wierzycieli.    W zakresie zmian w części pierwszej należy wskazać zmiany dotyczące wprowadzenia pełnej kontradyktoryjności procesu, usprawnienia postępowania kasacyjnego, zmiany właściwości sądu w sprawach rozwodowych oraz złagodzenia rygorów formalnych postępowania uproszczonego.    Kolejną zmianą legislacyjną o bardzo istotnym znaczeniu dla postępowania egzekucyjnego było wejście w życie z dniem 29 listopada 1997 r. ustawy o komornikach sądowych i egzekucji (DzU z 1997 r. nr 133, poz. 882, z późn. zm.). Nowa ustawa o komornikach sądowych i egzekucji wzmocniła rolę komornika i jego samodzielność w celu sprawniejszego wykonywania czynności egzekucyjnych. Komornik przestał być urzędnikiem sądowym. Nadany mu został status funkcjonariusza publicznego, działającego przy sądzie rejonowym (art. 1 ustawy), co nie oznaczało całkowitej prywatyzacji tego zawodu, albowiem komornik zgodnie z art. 61 ustawy nadal pobierał wynagrodzenie miesięczne od sądu, jak również wynagrodzenie prowizyjne z uzyskanych opłat egzekucyjnych.    W ustawie zachowana została kontrola administracyjna nad komornikiem sprawowana przez:    1) ministra sprawiedliwości, tj. tzw. nadzór zwierzchni wykonywany przez ministra za pośrednictwem prezesów sądów apelacyjnych i sędziów - wizytatorów (art. 64 ustawy),    2) prezesów sądów rejonowych - w przedmiocie formalnej poprawności działalności komorników (art. 3 ustawy),    3) organy samorządu komorniczego - w przedmiocie terminowości, rzetelności i skuteczności postępowania egzekucyjnego (art. 65 ustawy).    Kolejnym ważnym, a zarazem nowym zagadnieniem uregulowanym w ustawie był samorząd komorniczy, który zgodnie z art. 79 tworzą sami komornicy. Przynależność do samorządu jest obowiązkowa i powstaje z mocy prawa.    Samorząd komorniczy nie został wyposażony w możliwość przyznawania prawa do wykonywania zawodu, gdyż komorników powołuje wyłącznie minister sprawiedliwości.    Kolejne specyficzne rozwiązania zawiera art. 10 ustawy, dotyczący odpowiedzialności dyscyplinarnej komorników. Zgodnie z art. 75 ust. 1 sprawy dyscyplinarne w pierwszej instancji rozpoznaje w składzie trzyosobowym komisja dyscyplinarna, powołana przez Krajową Radę Komorniczą. Od orzeczeń komisji dyscyplinarnej stronom przysługuje odwołanie od sądu okręgowego - sądu pracy i ubezpieczeń społecznych.    Należy również podkreślić, że ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji wprowadziła wyższe wymagania stawiane kandydatom na aplikantów komorniczych. Zgodnie z art. 29 w zw. z art. 10 ustawy musi mieć on ukończone wyższe studia prawnicze lub administracyjne.    Mimo pozytywnych efektów w zakresie usprawnienia toku postępowania egzekucyjnego ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji nie spełnia zakładanego celu, jakim było radykalne zlikwidowanie stanu zaległości. Zadecydowało to, iż zostało opracowanych wiele projektów nowelizujących przepisy ustawy; autorstwa środowiska komorników, jak również z inicjatywy poselskiej. W Ministerstwie Sprawiedliwości powstał również projekt nowelizacji całej ustawy, który został przesłany do Rady Ministrów, jednakże nie został mu nadany dalszy bieg z uwagi na zbliżający się upływ kadencji parlamentu.    Ostatecznie Sejm uchwalił nowelizację obowiązującej ustawy z 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji. Jest to ustawy z dnia 18 września 2001 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz o zmianie niektórych innych ustaw (DzU nr 130, poz. 1452). Weszła ona w życie z dniem 1 stycznia 2002 r.    U podstaw uchwalonych zmian leży uwolnienie zawodu komornika od jakiejkolwiek zależności finansowej od państwa przez przyjęcie zasady, że komornik wykonuje czynności na własny rachunek, oraz skreślenie przepisów o wynagrodzeniu miesięcznym i prowizyjnym komornika. Zachowane zostały dotychczas obowiązujące instrumenty nadzoru administracyjnego nad działalnością komorników, jak również wprowadzono nowe rozwiązania w zakresie usprawnienia postępowania. Nowelizacją objęte też zostały przepisy dotyczące wysokości i zasad pobieranych przez komorników opłat za czynności egzekucyjne.    Generalnie zmiany dotyczą obniżenia wysokości opłaty stosunkowej do 15% wartości wyegzekwowanego roszczenia i pobierania tej opłaty od dłużnika. Pobieranie części opłaty stosunkowej od wierzyciela przed wszczęciem egzekucji nie jest obligatoryjne i zostało pozostawione uznaniu komornika.    Omówione wyżej zmiany mają na celu obniżenie kosztów egzekucyjnych, zaś w chwili obecnej z uwagi na krótki okres obowiązywania ustawy brak jest podstaw do przyjęcia tezy podnoszonej przez komorników o wymiernych stratach finansowych poniesionych przez skarb państwa.    Odnośnie do pytania, jak rząd zamierza rozwiązać problem informatyzacji polskiego sądownictwa, a przynajmniej niektórych wydziałów sądów, uprzejmie przedstawiam następujące stanowisko:    Informatyzacja wymiaru sprawiedliwości jako element poprawy ogólnej infrastruktury sądownictwa i prokuratur jest jednym z priorytetowych zadań obecnego rządu, co znalazło m.in. już swoje odzwierciedlenie w programie wyborczym SLD i zostało zasygnalizowane w exposé pana premiera Leszka Millera. Konieczność zintensyfikowania działań w zakresie informatyzacji dostrzega również kierownictwo Ministerstwa Sprawiedliwości.    Postęp nauki i technologii informatycznych, który miał miejsce w ostatnich kilkunastu latach, sprawia, że usprawnienie wymiaru sprawiedliwości staje się możliwe w niewyobrażalnej dotąd skali, zarówno w sferze szybkości postępowania, jak i jego jakości. Zastosowanie nowoczesnej technologii czyni nadto możliwą istotną redukcję kosztów funkcjonowania sądownictwa. W konsekwencji, zastosowanie nowoczesnej technologii prowadzić winno do wzrostu społecznego prestiżu sądownictwa, a tym samym i do zwiększenia poczucia bezpieczeństwa obywateli i poszanowania praworządności.    Resort sprawiedliwości w zakresie informatyzacji, nawet w realiach polskich warunków, w dalszym ciągu wypada niekorzystnie na tle innych resortów. Nie tak dawno, bo w 1994 r., w całym wymiarze sprawiedliwości obejmującym blisko 800 jednostek (sądy i prokuratury szczebla rejonowego, okręgowego i apelacyjnego) było 830 komputerów, a dzisiaj w całym resorcie mamy blisko 13 000 komputerów, w sądach jest ponad 9 000 komputerów i ok. 6 500 drukarek.    Liczba komputerów i drukarek eksploatowanych w sądach nie może stanowić precyzyjnego ˝miernika stanu informatyzacji˝. Niemniej zbiorcze rezultaty przedstawione poniżej pozwalają na wymierną ocenę stanu wychodzenia sądów i prokuratur z wieloletnich zapóźnień. Niestety w roku ubiegłym nastąpiło spowolnienie tego procesu, co było skutkiem znaczących ograniczeń budżetowych. Sądy(stan na 1.01.2002) Komputery Drukarki 1997 1999 2000 2001 2002 1997 1999 2000 2001 2002 apelacyjne (10): 65 135 191 382 434 25 112 155 236 264 okręgowe (41): 150 524 1156 2182 2227 120 429 870 1296 1444 rejonowe (296): 880 2115 3673 6063 6506 651 1512 2783 3897 4229 ogółem sądy: 1095 2774 5020 8627 9167 796 2053 3808 5429 5937 Wzrost w stosunkudo roku 1997 837% 745%    Szybki rozwój informatyzacji sądownictwa rozpoczął się w drugiej połowie lat dziewięćdziesiątych. W 1998 r. w Ministerstwie Sprawiedliwości utworzono departament Centrum Ogólnopolskich Rejestrów Sądowych i Informatyzacji Resortu (CORSiIR), jako jednostkę odpowiedzialną za koordynację wszystkich działań w zakresie informatyzacji resortu, powodując m.in. ujednolicenie standardów realizowanych prac informatycznych oraz minimalizację kosztów. Podstawowym dokumentem strategicznym w obszarze informatyzacji jednostek resortu jest opracowana przez departament CORSiIR ˝Koncepcja informatyzacji resortu˝. Dokument opracowany na przełomie 1998/1999 r. został zatwierdzony przez kierownictwo ministerstwa w 1999 r.    Aktualnie w ramach realizacji ˝Koncepcji informatyzacji resortu˝ prowadzone są następujące zadania informatyczne mające na celu m.in. usprawnić funkcjonowanie sądownictwa:    1. Projekt ˝Centrum Ogólnopolskich Rejestrów Sądowych˝.    Powodem zainicjowania w roku 1995 realizacji projektu ˝Centrum Ogólnopolskich Rejestrów Sądowych (CORS)˝ była dbałość o wzmocnienie ochrony praw obywatelskich w zakresie życia gospodarczego, a w szczególności jawności informacji prawnej. Projekt ten zakłada przeprowadzenie gruntownej modernizacji istniejących rejestrów sądowych (ksiąg wieczystych i rejestrów przedsiębiorców) oraz utworzenie nowego rejestru - rejestru zastawów. Poniżej przedstawiam krótką informację o stanie zaawansowania poszczególnych jego komponentów.    Rejestr Zastawów.    Pierwszy komponent projektu CORS, tj. informatyczny Rejestr Zastawów, funkcjonuje od 1.01.1998 r. Uruchomiono 10 nowoczesnych wydziałów rejestru zastawów: w Białymstoku, Gdańsku, Katowicach, Krakowie, Lublinie, Łodzi, Poznaniu, Rzeszowie, Warszawie i Wrocławiu.    W 1998 r. wprowadzono do systemu ok. 300 tys. zastawów, przekraczając znacznie przyjęte założenia, przynosząc zarazem budżetowi państwa z tytułu opłat wpływy rzędu 53 mln zł (przy całkowitych wydatkach w kwocie 33 mln zł na utworzenie rejestru, tj. m.in. zakup sprzętu komputerowego, oprogramowania, zakup lub wynajem lokali, wyposażenie ich w sprzęt biurowy, druk formularzy etc.).    Do 31.12.2001 r. w rejestrze dokonano 874 738 wpisów oraz 204 371 wykreśleń. Analiza funkcjonowania rejestru potwierdziła, że ustawa o rejestrze zastawów i zastawie rejestrowym zaczyna stymulować rozwój życia gospodarczego, wzmacnia pewność obrotu oraz zrównuje w obrocie gospodarczym działalność podmiotów zagranicznych i polskich. Utworzona Centralna Informacja o Zastawach Rejestrowych zapewnia natychmiastowe uzyskanie informacji o zastawach.    Wydziały gospodarcze Rejestru Zastawów są pierwszymi w pełni zinformatyzowanymi wydziałami w polskich sądach.    Krajowy Rejestr Sądowy.    1 stycznia 2001 r. uruchomiony został na mocy ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym jednolity, ogólnokrajowy, w pełni zinformatyzowany rejestr - Krajowy Rejestr Sądowy. Fakt ten stanowi przełom w porządkowaniu agend państwa prawnego pod kątem uczynienia życia gospodarczego procesem jawnym i czytelnym dla wszystkich podmiotów, którym informacje te mogą być przydatne w działalności gospodarczej oraz we wszystkich formach aktywności społecznej.    Gromadzone w rejestrze informacje mają walor prawny poprzez stworzenie systemu informatycznego obejmującego zarówno poziom lokalny (sądy rejonowe jako sądy rejestrowe - 26 wydziałów Krajowego Rejestru Sądowego), jak i ośrodek centralny posiadający centralną bazę danych. Rejestr połączy jest z innymi państwowymi systemami informatycznymi PESEL i REGON. Z każdego miejsca w Polsce, gdzie tylko działa Ekspozytura Centralnej Informacji, dostępne są pełne dane rejestrowe dotyczące przedsiębiorcy, który został zarejestrowany w sądzie. Wprowadzenie w życie systemu informatycznego Krajowego Rejestru Sądowego przyczynia się do ograniczenia szarej strefy w gospodarce i do pewności obrotu gospodarczego.    W 2001 r. do wydziałów Krajowego Rejestru Sądowego wpłynęło ok. 250 tys. spraw, z czego załatwiono ok. 200 tys. Wydziały gospodarcze Krajowego Rejestru Sądowego są kolejnym przykładem w pełni zinformtyzowanych wydziałów sądów.    Nowa Księga Wieczysta.    Celem projektu CORS w zakresie reformy ksiąg wieczystych jest przekształcenie obecnego zasobu ksiąg wieczystych w zinformatyzowany ogólnokrajowy rejestr zawierający gwarantowane przez państwo informacje o stanie prawnym nieruchomości. Projekt ten jest współfinansowany ze środków PHARE jako komponent programu ˝Utworzenie zintegrowanego systemu katastralnego˝.    W ramach pierwszego etapu programu PHARE 2000 zakłada się realizację następujących zadań:    - wykonanie oprogramowania elektronicznej księgi wieczystej, oprogramowania wspomagającego pracę wydziałów wieczystoksięgowych, a także opracowanie i przetestowanie elektronicznych połączeń pomiędzy sądami wieczystoksięgowymi i właściwymi wydziałami geodezji,    - zaprojektowanie przepisów umożliwiających prowadzenie ksiąg wieczystych wyłącznie w postaci elektronicznej, a także umożliwiających konwersję obecnego zasobu do tej postaci,    - stworzenie Centrali Ksiąg Wieczystych, w której będzie znajdowała się centralna baza danych ksiąg wieczystych,    - przeprowadzenie pilotażu symulacyjnego oprogramowania oraz zaprojektowanych przepisów w 6 ośrodkach w kraju oraz wdrożenie tego oprogramowania w 24 wydziałach ksiąg wieczystych,    - stworzenie pierwszych ośrodków migracyjnych i rozpoczęcie procesu migracji,    - dostawę sprzętu komputerowego oraz instalację i wdrożenie oprogramowania w 24 wydziałach ksiąg wieczystych i ośrodkach migracyjnych.    Przygotowany projekt jest realizowany również przez Główny Urząd Geodezji i Kartografii oraz Ministerstwo Finansów, przy czym zadania wspólne resortów dotyczą stworzenia zasad i mechanizmów pozwalających na efektywną synchronizację zasobów danych o nieruchomościach. Sukces przedsięwzięcia na tym etapie umożliwi dalsze współfinansowanie w ramach programu PHARE 2001 oraz PHARE 2003.    2. Resortowy System Łączności.    Celem realizowanego zadania Resortowy System Łączności jest zapewnienie bezpiecznej wymiany informacji pomiędzy Ministerstwem Sprawiedliwości a sądami i prokuraturami. W roku 1999 i 2000 zrealizowano prace związane z uruchomieniem końcówek Resortowego Systemu Łączności w sądach okręgowych i apelacyjnych. W 2001 r. rozpoczęto realizację prac związanych z rozszerzeniem systemu na prokuratury okręgowe i apelacyjne. Sprzęt komputerowy do uruchomienia systemu w prokuraturach został zakupiony ze środków pomocowych PHARE. W drugim kwartale 2002 r. zostanie zakończone zadanie w zakresie podłączenia prokuratur apelacyjnych i okręgowych. W kolejnych latach do systemu będą podłączane sądy i prokuratury rejonowe.    3. Automatyzacja windykacji należności sądowych.    Bezpośrednim powodem podjęcia realizacji tego zadania była analiza sporządzona w lutym 1999 r. Opracowanie to wskazuje, że alternatywą dla kosztownego zwiększenia liczby etatów w komórkach windykacji może być wdrożenie w nich programu informatycznego przeznaczonego do usprawnienia windykacji należności sądowych.    Celem zadania jest usprawnienie czynności związanych z windykacją należności sądowych poprzez wdrożenie w sądach specjalistycznego oprogramowania. W roku 2000 ze środków PHARE'98 zakupiono i przekazano wszystkim okręgom sądowym sprzęt komputerowy (serwery, stacje robocze, drukarki sieciowe z podajnikami kopert). Ponadto sądy okręgowe zakupiły oprogramowanie, wybrane podczas prac pilotażowych.    4. Komputeryzacja sal rozpraw.    Celem zadania jest usprawnienie czynności związanych z protokołowaniem posiedzeń poprzez zastosowanie do tego celu komputerów osobistych wyposażonych w pakiet specjalistycznego oprogramowania biurowego i bazę aktów prawnych. W roku 2000 zakupiono ok. 320 zestawów komputerów przenośnych i 100 stacjonarnych, które skierowano do 15 okręgów sądowych. Ocena uzyskanych efektów pokazuje pełną trafność i wysoką użyteczność zastosowanego rozwiązania. W roku 2001, mimo ograniczonych środków finansowych, Ministerstwo Sprawiedliwości zakupiło sprzęt komputerowy (95 komputerów i 28 drukarek) dla kolejnych 7 dużych okręgów sądowych. W 2002 r. planuje się wdrożenie zadania w kolejnych 5 okręgach sądowych.    5. Wdrożenie standardów aplikacji i sprzętu w sądach.    Informatyzacja sądów apelacyjnych.    W roku 2000 powstało pod nadzorem ministerstwa specjalistyczne oprogramowanie dla sądu apelacyjnego, z przeznaczeniem dla Sądu Apelacyjnego w Warszawie. Należy podkreślić, że na wspomniany system składa się dziesięć aplikacji pokrywających swoją funkcjonalnością praktycznie wszystkie sfery aktywności sądu apelacyjnego, rozpoczynając od wydziałów orzeczniczych (karnego, cywilnego, pracy i ubezpieczeń społecznych), poprzez wydział wizytacyjny, oddział administracyjny, kończąc na hali maszyn i orzecznictwie sądu apelacyjnego. Doświadczenia zebrane w czasie okresu eksploatacji w najbardziej obciążonym sądzie apelacyjnym dowodzą jego wysokiej przydatności w bieżącej pracy sądu, czego ukoronowaniem była prestiżowa nagroda System Informatyczny Roku 2000.    W roku 2001 oprogramowanie to zostało wdrożone w 2 kolejnych sądach apelacyjnych - w Gdańsku i w Rzeszowie, natomiast w roku bieżącym przewiduje się rozszerzenie wdrożenia na kolejne 2 sądy apelacyjne. Należy zaznaczyć, że ze względu na ograniczenia budżetowe ograniczono zasięg zadania jedynie do sądów posiadających już niezbędną infrastrukturę sieciową.    Wdrażane aplikacje oraz wymiana sprzętu w sądach rejonowych, okręgowych i apelacyjnych.    Rezultaty spisu sprzętu komputerowego i oprogramowania przeprowadzonego w sądach w roku 1997 pokazały, że w jednostkach resortu wykorzystywane było oprogramowanie wielu producentów i to w różnych wersjach. Dotyczyło to w szczególności pakietów oprogramowania biurowego - dominowały różnorakie wersje oprogramowania MS Office, ale można było spotkać (zwłaszcza na starszym sprzęcie) programy zdecydowanie historyczne, jak edytory TAG, Chi Writer. Oprogramowanie to działało zazwyczaj na przestarzałym sprzęcie - w dużej mierze nieodpornym na ˝problem roku 2000˝. Prace związane z informatyzacją resortu rozpoczęto więc od uporządkowania i poprawy stanu infrastruktury jednostek resortu w tym zakresie. W ciągu ostatnich czterech lat wymieniono sprzęt przestarzały (który nie spełniał warunku zgodności z ˝rokiem 2000˝). Dotyczyło to też starych wersji systemów operacyjnych, a zwłaszcza systemów sieciowych. W roku 1999 zostały na ten cel wyasygnowane niezbędne środki. Koszty tego procesu w samych tylko sądach wyniosły w 1999 r. 1 500 000 zł.    W 1998 r. Ministerstwo Sprawiedliwości przystąpiło do umowy Microsoft Select. Na jej mocy jednostki resortu mogą nabywać produkty firmy Microsoft z ponadpięćdziesięcioprocentowym upustem. Obejmuje to też nowoczesne pakiety oprogramowania biurowego, a także wersje instalacyjne oprogramowania systemowego.    Niezmiernie ważnym obszarem jest zapewnienie jednostkom resortu oprogramowania baz prawnych. Do roku 1997 zaopatrzenie sądów i prokuratur w bazy prawne LEX realizowane było w formie umowy centralnej. Była to forma powszechnie krytykowana w jednostkach za małą elastyczność - zmiana liczby licencji dla danej jednostki wymagała praktycznie zmiany całej umowy centralnej. Dlatego też zgodnie ze stanowiskiem Urzędu Zamówień Publicznych Ministerstwo Sprawiedliwości zmieniło w roku 1999 zasady zaopatrywania jednostek w bazy prawne. Opierają się one na zasadzie samodzielnego zaopatrywania się przez jednostki w bazy prawne LEX, ale na jednolitych warunkach wynegocjowanych i nadzorowanych przez ministerstwo.    W 2001 r. sądy dysponowały blisko 1000 wykupionych licencji na korzystanie z bazy LEX. W ostatnich 4 latach liczba zakupionych licencji wzrosła trzykrotnie. Z zebranych przez ministerstwo informacji wynika, że nie ma już sądu, który nie dysponuje przynajmniej jednym stanowiskiem z bazą aktów prawnych.    Niestety realizacja wielu niezmiernie ważnych zadań, zwłaszcza w roku bieżącym, ograniczona jest przez niedostateczne środki finansowe, jakie może przeznaczyć na ten cel ministerstwo.    Wprowadzenie na szeroką skalę systemów informatycznych usprawniających bezpośrednio biurowość sekretariatów wydziałów procesowych (w szerokim rozumieniu: od sporządzania protokołów i automatyzacji przygotowywania pism procesowych, poprzez dostęp do baz prawniczych krajowych i międzynarodowych, a skończywszy na automatyzacji takich szczególnych funkcji, jak postępowanie nakazowo-upominawcze) jest najważniejszym zadaniem w zakresie informatyzacji sądów powszechnych. Pełna komputeryzacja wydziałów procesowych wymaga oprócz zapewnienia sprzętu, opracowania specjalistycznego oprogramowania, wyszkolenia personelu również modernizacji technicznej sądów (m.in. wykonania okablowania, często wymiany sieci energetycznej, wymiany mebli, wygospodarowania i adaptacji pomieszczeń np. na serwerownie itp.), co pochłania ogromne koszty. Z natury rzeczy (liczba wszystkich wydziałów procesowych sądów jest bowiem bliska tysiącowi) zadanie to musi być rozłożone w czasie.    Odnośnie do kwestii, jak zamierza się udrożnić dzisiaj występujące zatory w funkcjonowaniu Krajowego Rejestru Sądowego blokujące rozwój przedsiębiorczości, uprzejmie informuję:    Krajowy Rejestr Sądowy jest drugim rejestrem uruchomionym przez Ministerstwo Sprawiedliwości w ramach projektu Centrum Ogólnopolskich Rejestrów Sądowych po wdrożonym z sukcesem od 1 stycznia 1998 r. Rejestrze Zastawów.    Z dniem 1 stycznia 2001 r. nastąpiły fundamentalne zmiany w zakresie rejestrowania podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Do tej daty w sądach rejestrowych rejestry były prowadzone w formie tradycyjnej, mając charakter lokalny, tzn. w danym sądzie rejestrowym prowadzony był rejestr podmiotów tylko z jego okręgu i w konsekwencji można było uzyskać informacje tylko o podmiotach mających siedzibę w tym tylko okręgu. Aktualnie Krajowy Rejestr Sądowy prowadzony jest w systemie informatycznym jako jedna całościowo dostępna baza danych o wpisanych w nim podmiotach. O konkretnym podmiocie w rejestrze można uzyskać pełną informację w dowolnym miejscu Polski (za pośrednictwem oddziałów Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego). Oddziały te zlokalizowane są przy wydziałach Krajowego Rejestru Sądowego oraz w siedzibach dawnych sądów rejestrowych.    W porównaniu z dotychczasowymi rejestrami Krajowy Rejestr Sądowy zawiera szereg nowych, niezwykle istotnych dla obrotu gospodarczego informacji o przedsiębiorcy. M.in. ujawnia się: zaległości podatkowe i celne, zaległości wobec ZUS, wierzycieli przedsiębiorców i wysokości ich niespłaconych w terminie wierzytelności.    Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym wprowadziła wymóg składania wniosków na urzędowym formularzu, co wynika z faktu, że biurowość sądowa zorganizowana została w systemie informatycznym. Procedura sądowa uległa ujednoliceniu dla wszystkich podmiotów, a także znacznemu uproszczeniu.    Ograniczenie szarej strefy w gospodarce zrealizowane zostało poprzez faktyczną jawność i dostępność wszystkich danych zgromadzonych w Krajowym Rejestrze Sądowym, a także przez możliwość analizy danych tam zawartych. System może nie tylko dostarczać informacji, ale także może ˝wiązać˝ ze sobą dane w nim zgromadzone odnośnie do osób działających w obrocie gospodarczym i kapitałów występujących na rynku. Ponadto biorąc pod uwagę szeroki zakres informacji wpisywanych do rejestru i udostępnianie ich odpowiednim służbom państwowym (bezpłatnie i w szerszym zakresie niż zwykłym odbiorcom), rejestr jest dodatkowym instrumentem do walki z przestępczością gospodarczą.    Ustawa założyła także utworzenie rejestru dłużników niewypłacalnych, instytucji zupełnie nowej w polskim systemie prawa. Rejestr dłużników niewypłacalnych stanowi źródło informacji o osobach fizycznych, z którymi prowadzenie wspólnej działalności wiązać się może z podwyższonym ryzykiem. Do tego rejestru wpisywane są także z urzędu osoby pozbawione przez sąd prowadzący postępowanie upadłościowe prawa wykonywania działalności gospodarczej na własny rachunek oraz pełnienia funkcji reprezentanta lub pełnomocnika przedsiębiorcy, członka rady nadzorczej i komisji rewizyjnej. Rejestr dłużników niewypłacalnych stanowi także rodzaj presji na dłużników w kierunku regulowania ich zobowiązań wobec skarbu państwa i innych wierzycieli.    Wdrożenie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym stanowi istotny krok w dziedzinie integracji różnych systemów informacyjnych już faktycznie działających. W rejestrze tym wykorzystywane są informacje zawarte w bazach danych PESEL i REGON, a także informacje dostarczane przez sądy egzekucyjne, sądy upadłościowe, ZUS, Komisję Papierów Wartościowych, Urząd Ochrony Konsumentów i Konkurencji oraz urzędy skarbowe.    Należy podkreślić, iż przyjęty w ustawie model sądowego rejestru centralnego prowadzonego w postaci elektronicznej spotkał się z dużą aprobatą ekspertów Unii Europejskiej i Banku Światowego. Model taki jest zalecany przez Unię Europejską dla wszystkich państw członkowskich.    Obecnie trwa trzyletni okres przejściowy (od dnia 01.01.2001 r. do 31.12.2003 r.), w którym podmioty podlegające obowiązkowi wpisu do rejestru mogą przerejestrować się do rejestru przedsiębiorców. Jednocześnie następuje przerejestrowanie z urzędu podmiotów wpisywanych do rejestru stowarzyszeń i innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji i publicznych zakładów opieki zdrowotnej. Na koniec 2001 r. do rejestru przedsiębiorców wpisano ponad 43 000 spraw, do rejestru stowarzyszeń i innych organizacji społecznych i zawodowych - ponad 28 000 spraw, zaś do rejestru dłużników niewypłacalnych - 1600 spraw. Wpisanie łącznie ponad 72 000 podmiotów do Krajowego Rejestru Sądowego stanowi niewątpliwy sukces organizacyjny.    Wobec potrzeby doprecyzowania treści formularzy w postępowaniu rejestrowym w taki sposób, aby ich rubryki były spójne z wymogami obowiązujących ustaw, jak też wobec potrzeby uproszczenia i ułatwienia kwestii technicznych związanych z dokonywaniem wpisów do Krajowego Rejestru Sądowego opracowany został projekt rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie ministra sprawiedliwości z dnia 21 grudnia 2000 r. w sprawie określenia wzorów urzędowych formularzy wniosków o wpis do Krajowego Rejestru Sądowego oraz sposobu i miejsca ich udostępniania (DzU nr 118, poz. 1247). Projektowane zmiany obejmują m.in.: formularze KRS - W2, KRS - W3, KRS - W4, załącznik nr 48 KRS - WI, formularze KRS - W7, KRS - W9, KRS - W10, KRS - W20, KRS - W22, KRS - Z2 i KRS - Z3; dodanie określonych zapisów stwarza podstawę prawną do posługiwania się wydrukami formularzy pozyskiwanych drogą internetową.    Dużym sukcesem pierwszego roku pracy systemu Krajowego Rejestru Sądowego jest upowszechnienie wiedzy o rejestracji podmiotów i ułatwienie procedur rejestracji. Komplet przepisów dotyczących kwestii rejestrowych wraz z całością wzorów formularzy znajduje się w witrynie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości http://ms.gov.pl.    Poza trudnościami technicznymi związanymi z uruchomieniem systemu, występującymi w pierwszych miesiącach działalności Krajowego Rejestru Sądowego, które nie powodowały jednak zatorów w jego funkcjonowaniu, obecnie nie występują istotne problemy o charakterze informatycznym lub technicznym mogące powodować opóźnienia, a tym bardziej zatory w funkcjonowaniu Krajowego Rejestru Sądowego.    Jednocześnie uprzejmie informuję, że obecnie nie są prowadzone żadne prace zmierzające do dokonania zmian organizacyjnych mających na celu prywatyzację jakichkolwiek czynności sądowych.    Z wyrazami szacunku    Minister    Barbara Piwnik    Warszawa, dnia 26 marca 2002 r.





sauny branżowy katalog firm walentynki spis firm transport hip hop pełen asortyment lady chłodnicze najlepszej jakości sprzęt niedopranych.waw.pl najlepsze kawały biuro nieruchomości lublin erp polecamy nieruchomości