Debaty sejmoweXI Kadencja

Interpelacja w sprawie możliwości nowelizacji ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych oraz rozbieżności w jej interpretacji przez organy podatkowe

   W dniu 1 stycznia br. weszła w życie ustawa z dnia 12 czerwca 2003 r. o terminach zapłaty w transakcjach handlowych. W ostatnim czasie dotarło do mnie od przedsiębiorców wiele niepokojących informacji dotyczących stosowania przepisów powyższej ustawy i jej skutków dla obrotu gospodarczego. Z informacji tych wynika, że ustawa wywołuje skutek odwrotny od zamierzonego. Zamiast prowadzić do likwidacji zatorów płatniczych, paraliżuje obrót gospodarczy i może narazić wielu przedsiębiorców na konkretne straty.    Ustawa ta jest krytykowana ze względu na fakt, iż ogranicza w znacznym stopniu swobodę umów. Artykuł 9 ustawy zakazuje przez czynność prawną ograniczyć uprawnienia wierzyciela do domagania się odsetek ustawowych za płatność dokonaną po 30 dniach od spełnienia świadczenia pieniężnego. Rzeczywiste konsekwencje tego ograniczenia prowadzą do wzrostu cen nabywanych towarów i usług o kwotę odsetek, jakie wierzyciel każdorazowo ma obowiązek naliczyć.    Ograniczenie swobody kontraktowego ustalania terminów płatności jest odbierane przez przedsiębiorców jako naruszenie konstytucyjnie zagwarantowanej w art. 20 i 22 wolności prowadzenia działalności gospodarczej.    Zamierzonym celem ustawy była ochrona wierzycieli przed wydłużonymi terminami płatności. Jednak ustawa zdaje się odnosić skutek wręcz odwrotny, zwłaszcza że na tle interpretacji przepisów pojawiają się kontrowersje podatkowe.    Gdy wierzyciel, wbrew przysługującemu mu z ustawy prawu, nie egzekwuje od swojego kontrahenta odsetek od zaległych płatności, to czy organy podatkowe - zdaniem niektórych interpretacji - będą mogły przyjąć, że odsetki należne mu z mocy ustawy bez wezwania stanowią dla wierzyciela należny przychód z chwilą ich powstania?    Z kolei czy po stronie dłużnika, od którego wierzyciel nie wyegzekwował należnych z mocy ustawy odsetek, organy podatkowe będą mogły przyjąć, że dłużnik uzyskał nieodpłatne świadczenie i obłożyć go podatkiem dochodowym?    Czy tak poważne kontrowersje wokół interpretacji ustawy co do jej skutków w sferze podatkowej mogą być do zaakceptowania?    Przepisy omawianej ustawy, wbrew dyrektywie nr 2000/35/EC Komisji Europejskiej z 8 sierpnia 2000 r., która przewiduje tzw. minimum harmonizacji, prowadzą do nadmiernego uprzywilejowania pozycji wierzyciela, nie uwzględniając rzeczywistej sytuacji w obrocie gospodarczym.    Czy tak daleko idące ograniczenie swobody zawierania umów w obrocie gospodarczym powinno być zasadne?    Dlatego też interpeluję do Pana Ministra:    - czy w związku z występującymi kontrowersjami dotyczącymi funkcjonowania ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, Ministerstwo Finansów pracuje nad jej nowelizacją?    - czy podniesione przeze mnie wątpliwości dotyczące różnych interpretacji przez organy podatkowe Ministerstwo Finansów zamierza ujednolicić?    Z poważaniem    Poseł Grzegorz Gruszka    Bydgoszcz, dnia 17 marca 2004 r.